EQAR Başkanı Stensaker: Dijital Dönüşüm Kalite Güvencesini Yeniden Şekillendiriyor

Avrupa Yükseköğretim Kalite Güvencesi Tescil Kuruluşu (EQAR) Başkanı Prof. Dr. Björn Stensaker, dijital dönüşümün yükseköğretimde kalite güvencesini yalnızca teknolojik araçlar açısından değil, neyin değerlendirildiği, değerlendirmelerin nasıl yürütüldüğü ve kalite güvencesinin toplumsal meşruiyetinin nasıl oluşturulduğu bakımından da değiştirdiğini söyledi.

Stensaker, Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından 14 – 15 Eylül 2026 tarihlerinde Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü’nde düzenlenen 2. YÖKAK Uluslararası Kalite Güvencesi ve Akreditasyon Konferansı (THEQC 2026) kapsamında “Quality Assurance and the Digital Revolution: Pitfalls and Potentials” başlıklı bir konuşma gerçekleştirdi.

Teknolojideki gelişmelerin kalite güvencesinin kapsamını da dönüştürdüğüne işaret eden Stensaker, sınır ötesi ve kurumlar arası eğitim hizmetlerinin yaygınlaşması, mikro yeterlilikler gibi yeni eğitim yapılarının ortaya çıkması ve öğrencilerin öğrenme biçimlerinin değişmesiyle birlikte daha esnek ve uyarlanabilir kalite güvencesi süreçlerine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Bu dönüşümün, gelecekte kalite güvencesinin kurum ve program akreditasyonunun ötesine geçerek daha geniş “öğrenme ekosistemlerinin” değerlendirilmesini gündeme getirebileceğini ifade eden Stensaker, yükseköğretimde yaşanan değişimlerin kalite güvencesinin kapsamının yeniden ele alınmasını gerekli kıldığını kaydetti.

Büyük veri, öğrenme analitiği ve veri odaklı öğrenme yönetim sistemlerinin kalite güvencesinin uygulanma biçimini de değiştirdiğini belirten Stensaker, söz konusu teknolojilerin kalite süreçlerini geçmişe dönük değerlendirmelerden tahmine dayalı analizlere, belirli dönemlerde gerçekleştirilen değerlendirmelerden ise daha sürekli ve gerçek zamanlı izleme modellerine taşıma potansiyeline sahip olduğunu söyledi.

Dijital dönüşüm fırsatlar kadar riskler de barındırıyor

Dijital dönüşümün kalite güvencesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu dile getiren Stensaker, daha fazla kanıta dayalı karar alınması, idari iş yükünün azaltılması, değerlendirme süreçlerinin hızlandırılması ve karşılaştırmalı analizlerin kolaylaştırılmasını bu fırsatlar arasında sıraladı.

Bununla birlikte dijital dönüşümün bazı riskleri de beraberinde getirdiğine dikkati çeken Stensaker, ölçülebilir olana aşırı ağırlık verilmesi, algoritmik yönetişim, gözetim kültürünün güçlenmesi, mesleki güvenin zayıflaması ve yükseköğretimin istemeden standartlaşması gibi risklere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Teknolojinin kalite güvencesindeki insan unsurunun yerini otomatik olarak alacağı yönündeki yaklaşıma karşı temkinli olunması gerektiğini belirten Stensaker, teknolojinin karmaşık bir sorun alanı olarak ele alınmasının daha sağlıklı sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Bu kapsamda farklı aktörlerin katılımıyla yürütülecek deney, pilot uygulama ve değerlendirmelerin önemine işaret etti.

Kalite güvencesinin geleceğinde denge öne çıkıyor

Stensaker, konuşmasının sonunda teknolojik dönüşümün kalite güvencesindeki klasik hesap verebilirlik ve iyileştirme arasındaki denge ihtiyacını ortadan kaldırmadığını belirtti.

Dijital araçların rutin kontrol süreçlerine ayrılan zamanı azaltarak kalite geliştirme çalışmalarına daha fazla alan açabileceğine dikkati çeken Stensaker, kalite güvencesinin geleceğinin teknoloji ile mesleki değerlendirme, veri ile insan yargısı ve standartlar ile çeşitlilik arasında kurulacak dengeyle şekilleneceğini ifade etti.